Doorsnede van een bloedvat
met een vernauwing door aderverkalking
(opstapeling van cholesterol).
Het hart: Risicofactoren
De hoofdoorzaak voor hart- en vaatlijden in de Westerse landen is aderverkalking. Door vernauwingen van de slagaders en bloedklontervorming ontstaat er zuurstofgebrek in delen van het hart of de hersenen en kunnen zelfs delen ervan afsterven (hartinfarct of herseninfarct).
De factoren die het proces van aderverkalking versnellen zijn goed gekend en kunnen onderverdeeld worden in twee delen.
- Niet-beïnvloedbare risicofactoren:
- leeftijd
- familiale aanleg voor hart- en vaatlijden
- mannelijk geslacht.
- Beïnvloedbare risicofactoren:
- hoge bloeddruk
- roken
- suikerziekte
- cholesterol
- overgewicht
- gebrek aan lichaamsbeweging
- bepaalde vormen van stress
Behandeling en preventie
Een belangrijk deel van de behandeling en de preventie van hart- en vaatziekten is gericht op het wijzigen van de beïnvloedbare risicofactoren. Aan alle patiënten wordt aangeraden om het roken te stoppen, regelmatig te bewegen (dagelijks 30 minuten stevig wandelen of fietsen), en op de voeding te letten. Een vetarme voeding, rijk aan fruit en groenten en met weinig zout, is ideaal om het risico op hart- en vaatlijden in te tomen. In sommige gevallen kan men de natuur helpen door medicatie, bijvoorbeeld bij verhoogd cholesterol of verhoogde bloeddruk en bij diabetes. Andere risicofactoren vergen echter meer wilskracht van de patiënt zelf, met name het stoppen met roken, het letten op het overgewicht en het regelmatig bewegen. In een revalidatieprogramma na een hart- of vaataandoening wordt veel aandacht besteed aan het verminderen van het risico op herval.